Ostatnio trafiłem na infografikę z ośmioma frameworkami do promptowania AI i pomyślałem - no dobrze, ale który z nich ma sens dla kogoś kto prowadzi firmę, a nie pisze doktorat z informatyki? Bo powiedzmy sobie szczerze - większość poradników o "prompt engineering" jest pisana przez ludzi, którzy nigdy nie musieli napisać oferty dla klienta o dwudziestej trzeciej bo rano musi być gotowa, Ci eksperci zwykle nic nie sprzedawali ;).

Przeszedłem przez wszystkie osiem i sprawdziłem je w praktyce. Wziąłem sobie te 8 na warsztat bo grafika była ładna, musisz wiedzieć, że frameworków są setki, tysiące - w zależności od ZASTOSOWANIA.

Oto co z tego wyszło.

CLARITY - kiedy wiesz czego chcesz

Nazwa pochodzi od pierwszych liter: Context, Look & Feel, Ask, Rules, Input, Target, You. W praktyce chodzi o to, żebyś podał AI kontekst, ton, konkretne zadanie, zasady, dane wejściowe, cel i swoją perspektywę.

Przykład: prowadzisz salon fryzjerski i chcesz napisać post na Instagram. Zamiast "napisz mi post" mówisz: "Prowadzę salon fryzjerski w Rumi (Context). Piszę lekko i nieformalnie (Look & Feel). Napisz post na Instagram o nowej usłudze keratynowego prostowania (Ask). Max 150 słów, bez emoji rakiet i ogników (Rules). Cennik: 250-400 zł zależnie od długości włosów (Input). Cel: żeby klientki dzwoniły i pytały o terminy (Target). Pisz jak właścicielka salonu, nie jak agencja reklamowa (You)."

Różnica? Zamiast generycznego posta dostajesz coś, co brzmi jak Ty.

SOCRATES - kiedy planujesz coś dużego

Situation, Objective, Constraints, Role, Action, Thinking, Evaluation, Summary. Ten framework jest świetny gdy masz złożony projekt i chcesz żeby AI przeszedł przez niego krok po kroku.

Przykład: "Planuję otwarcie drugiego punktu mojej kawiarni (Situation). Chcę opracować strategię marketingową na start (Objective). Budżet 5 tysięcy złotych, dwa miesiące do otwarcia (Constraints). Jesteś doświadczonym strategiem marketingowym (Role). Zbuduj plan działania krok po kroku (Action). Pomyśl nad każdym krokiem zanim zaproponujesz następny (Thinking). Plan musi być praktyczny i mierzalny (Evaluation). Podsumuj w 5 kluczowych punktach (Summary)."

SOCRATES wymusza na AI myślenie zanim zacznie pisać - i to widać w wynikach.

ANTICIPATE - kiedy robisz coś dla klientów

Audience, Need, Task, Information, Constraints, Illustrate, Plan, Act, Test, Enhance. Najdłuższy framework z całej ósemki, ale ma sens gdy tworzysz coś skierowanego do konkretnej grupy.

Przykład dla firmy SaaS: "Moi odbiorcy to właściciele małych firm (Audience). Potrzebują zrozumieć czy ich biznes pasuje do mojego narzędzia (Need). Napisz tekst na stronę 'dla kogo' (Task). Nasze narzędzie automatyzuje fakturowanie i windykację (Information). Tekst ma być prosty, bez technicznego żargonu (Constraints). Podaj konkretne przykłady użycia (Illustrate). Najpierw zarysuj strukturę (Plan). Potem napisz pełny tekst (Act). Zaproponuj jak zmierzyć skuteczność tej strony (Test). Podaj trzy sposoby jak mogę ją ulepszyć w przyszłości (Enhance)."

Dużo kroków, ale dzięki temu AI nie pomija niczego istotnego.

PARTNER - kiedy potrzebujesz partnera do myślenia

Purpose, Audience, Research, Think, Narrow, Execute, Review. Ten jest mój ulubiony do strategicznych decyzji, bo wymusza na AI żeby najpierw pomyślał, potem zawęził opcje, a dopiero na końcu działał.

Przykład: "Chcę stworzyć strategię contentową (Purpose). Dla właścicieli małych warsztatów samochodowych (Audience). Zbadaj jakie treści w tej branży działają najlepiej (Research). Pomyśl krok po kroku jakie kanały mają sens (Think). Skup się na trzech najskuteczniejszych (Narrow). Stwórz plan na pierwszy miesiąc (Execute). Przejrzyj i zaproponuj poprawki (Review)."

PARTNER traktuje AI jak konsultanta, nie jak maszynkę do tekstów. I w tym tkwi jego siła.

TRUST - kiedy zależy Ci na jakości

Task, Reason, Understand, Structure, Tailor. Krótki i konkretny. Idealne gdy masz jasne zadanie, ale chcesz żeby AI zrozumiał dlaczego to robisz.

Przykład: "Napisz analizę konkurencji (Task). Decydujemy o kierunku rozwoju produktu (Reason). Zapytaj mnie o wszystko czego potrzebujesz żeby dobrze to zrobić (Understand). Użyj tabeli porównawczej (Structure). Skup się na wnioskach przydatnych dla dwuosobowego zespołu, nie korporacji (Tailor)."

Element "Understand" jest tu kluczowy - AI samo pyta o brakujące dane zamiast zgadywać.

RIPPLE - kiedy analizujesz dane

Role, Input, Process, Points, Layout, Evaluate. Stworzony do pracy z danymi i raportami.

Przykład: "Jesteś analitykiem finansowym (Role). Oto nasze wyniki sprzedażowe za pierwszy kwartał (Input). Przeanalizuj dane krok po kroku (Process). Skup się na przychodach, marży i kosztach pozyskania klienta (Points). Użyj czytelnej tabeli i podsumowania (Layout). Wskaż ryzyka i szanse (Evaluate)."

Jeśli kiedykolwiek wkleiłeś tabelkę z Excela do ChatGPT i dostałeś bełkot w odpowiedzi - RIPPLE to rozwiązuje.

CATCH - kiedy piszesz treści marketingowe

Context, Aim, Tone, Criteria, Help. Najprostszy z całej ósemki i szczerze - do większości codziennych zadań w firmie w zupełności wystarczy.

Przykład: "Startujemy z newsletterem (Context). Chcemy zwiększyć liczbę zapisów o 30% (Aim). Ton ciepły, bezpośredni, konwersacyjny (Tone). Treść krótka, konkretna, z jasnym wezwaniem do działania (Criteria). Jak możesz mi pomóc to zrobić najlepiej? (Help)"

CATCH jest jak szwajcarski scyzoryk - nie do wszystkiego idealny, ale zawsze pod ręką.

MAGIC - kiedy tworzysz landing page

Motivation, Audience, Goal, Input, Create. Ostatni framework, skoncentrowany na tworzeniu treści z jasnym celem konwersyjnym.

Przykład: "Chcemy edukować i pozyskiwać klientów (Motivation). Nasi odbiorcy to właściciele jednoosobowych firm (Audience). Napisz landing page z formularzem kontaktowym (Goal). Nasze narzędzie pomaga śledzić wydatki firmowe (Input). Stwórz pełną treść strony (Create)."

Prosty i skuteczny gdy wiesz co chcesz osiągnąć.

Który wybrać?

Prawda jest taka, że żaden framework nie jest "najlepszy". Każdy ma swoje zastosowanie:

Codzienne zadania (posty, maile, opisy) - CATCH lub CLARITY

Strategia i planowanie - SOCRATES lub PARTNER

Analiza danych - RIPPLE

Treści dla klientów - ANTICIPATE lub MAGIC

Gdy nie wiesz czego nie wiesz - TRUST (bo AI samo dopyta)

A największy błąd? Nie używać żadnego. Napisanie "zrób mi ofertę" to jak powiedzenie kelnerowi "daj mi coś do jedzenia" - technicznie dostaniesz odpowiedź, ale pewnie nie taką jakiej oczekujesz ;)

A co z frameworkiem idealnym dla małej firmy?

Te osiem frameworków powstało w anglojęzycznym środowisku, dla ludzi którzy pracują głównie z AI przy tworzeniu treści i strategii. Są dobre, ale... nie idealnie pasują do rzeczywistości polskiego przedsiębiorcy.

Bo kiedy prowadzisz firmę w Rumi, Wejherowie, Warszawie, Płocku, czy Gdańsku, Twoje problemy wyglądają inaczej. Potrzebujesz odpowiedzieć klientowi na Messengerze, wystawić ofertę, ogarnąć wizytówkę Google, napisać post na fejsa i jeszcze sprawdzić czy strona działa - i to wszystko przed drugim śniadaniem, nie lunchem ;).

Dlatego pracuję nad własnym frameworkiem promptowania, który jest zaprojektowany od zera pod lokalne firmy i MŚP. Takim, który nie wymaga zapamiętywania dziesięcioliterowych akronimów, tylko po prostu działa w codziennej robocie.

O tym napiszę w kolejnym wpisie. Jakby to powiedział Mieszko do Dobrawy - stay tuned! :)